In de middeleeuwen ging het er hard aan toe op de plek waar nu De Leughte ligt. Lees hier over de strijd tussen de Sticht Utrecht (nu provincie Utrecht) en het hertogdom Gelre (nu provincie Gelderland). De grens loopt dwars door het resort!

In de middeleeuwen vormde de streek rond Renswoude en Scherpenzeel een betwiste grenszone tussen het hertogdom Gelre en het Sticht Utrecht. Beide machtsgebieden wilden hun invloed uitbreiden over de vruchtbare Gelderse Vallei, die strategisch lag tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Omdat de grens nooit scherp was vastgelegd, ontstonden er voortdurend spanningen over grondbezit, tolrechten en rechtspraak.

Renswoude behoorde meestal tot het Sticht, terwijl Scherpenzeel doorgaans Gelders was, maar in onrustige tijden wisselden deze verhoudingen. De dorpen lagen midden in het strijdtoneel en hadden vaak te lijden onder plundertochten, brandschattingen en wisselende overheersers. Boeren moesten soms belasting betalen aan beide partijen en dorpsbestuurders probeerden te laveren tussen loyaliteit en overleving. Om hun invloed te beschermen bouwden beide gebieden kastelen en versterkingen. Kasteel Scherpenzeel gold als een Gelders bolwerk, terwijl het latere kasteel Renswoude de belangen van het Sticht diende. Deze kastelen vormden niet alleen militaire steunpunten, maar ook bestuurlijke centra van waaruit de omgeving werd gecontroleerd.

De voortdurende strijd maakte de regio economisch kwetsbaar, maar droeg ook bij aan de vorming van een eigen, zelfstandige identiteit bij de bevolking. De lokale bewoners waren gewend aan veranderende machtsverhoudingen en ontwikkelden een zekere weerbaarheid en onafhankelijkheid. Pas in de zestiende eeuw kwam er rust. De macht van de bisschoppen van Utrecht verdween, en het gebied werd opgenomen in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Daarmee werden de oude grenzen tussen Gelre en het Sticht grotendeels bestuurlijk vastgelegd.

Tot op de dag van vandaag zijn in het landschap sporen van deze middeleeuwse strijd zichtbaar. De ligging van kastelen, kerken en oude waterlopen volgt vaak nog de lijnen van de vroegere grens. Namen als De Grift en De Schans herinneren aan een tijd waarin Renswoude en Scherpenzeel letterlijk tussen twee werelden in lagen: het trotse Gelre en het geestelijke, maar machtige Sticht Utrecht.