Op fietsafstand van De Leughte vind je deze eenzame 'berg'.  Eigenlijk is het een stuk stuwwal, opgestuwd door het landijs dat hier ooit lag. Zowel de spoorlijn als de snelweg A12 gaan er dwars doorheen. Afstand tot De Leughte: 8 km. Google maps route: [ klik hier ]

De Emminkhuizerberg bij Renswoude is een geïsoleerde stuwwal die ongeveer 150.000 jaar geleden is gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien. In die periode bedekte een dikke ijskap grote delen van Nederland. Het landijs schoof rivierzanden en ander sediment op tot heuvels, waaronder de Emminkhuizerberg. Deze heuvel bestaat uit keileem en afzettingen van de Rijn en de Maas, en steekt ongeveer 15 meter boven het omliggende landschap uit, met een top op circa 21 meter boven NAP. 

Wat de Emminkhuizerberg bijzonder maakt, is dat hij niet deel uitmaakt van grotere stuwwallen zoals de Utrechtse Heuvelrug, maar als een losse verhoging in de Gelderse Vallei ligt. Midden op de heuvel bevindt zich een oost-west gericht dal dat is ontstaan in de laatste ijstijd, het Weichselien, door smeltwater van sneeuw.

Door zijn relatief hoge ligging in een vroeger moerassig gebied was de Emminkhuizerberg aantrekkelijk voor landbouw en bewoning. De vruchtbare grond en het hoge grondwaterpeil maken het tot een ideale plek voor akkerbouw. In de middeleeuwen stond er het huis Emmickhuizen, dat later in handen kwam van de kartuizerorde uit Utrecht. Zij bouwden er een kapel en vestigden een kloostergemeenschap van ongeveer vijftig monniken. 

Tegenwoordig is de berg grotendeels in gebruik als landbouwgrond, met maisvelden en gras. Door de aanleg van de spoorlijn en de A12 zijn delen van de heuvel afgegraven, wat de oorspronkelijke vorm heeft aangetast. Toch blijft de Emminkhuizerberg een waardevol geologisch en cultuurhistorisch object, met een uniek uitzicht over de Gelderse Vallei.

In 1909 (links) werd de Emminkhuizerberg al wel doorsneden door de spoorlijn Arnhem-Utrecht, maar nog niet door de A12. Op de kaart van 2024 (rechts) zie je die er wel dwars doorheen gaan. (c) www.topotijdreis.nl