Wat is het: (beperkt) te bezoeken kasteel en vrij toegankelijk kasteeltuin. Een mooi uitje op korte afstand van De Leughte. Rondleiding is een paar keer per jaar mogelijk. Eén van de bewoners leidt je dan rond door een deel van het kasteel. In het kasteel en bijgebouwen zijn acht appartementen.
Adres: Dorpsstraat 3 - Renswoude.
Website: [ klik hier ]
Afstand tot De Leughte: 4,3 km
Route via Google Maps: [ klik hier ]
Vrij te bezoeken: nee, kan ongeveer 6x in het jaar en soms in overleg (als groep). Meestal is het ook open tijdens de open monumentendag.
Kosten: ja. 

Het Kasteel Renswoude is een historisch landhuis in de provincie Utrecht, met een rijke geschiedenis die nauw verweven is met de ontwikkeling van het dorp Renswoude en zijn omgeving. Hier is een overzicht van het ontstaan, de bouw en de relatie met de omgeving:

Ontstaan en bouw van het kasteel | Op de plek van het huidige kasteel stond oorspronkelijk een middeleeuws versterkt huis genaamd de Borgwal, dat rond 1350–1375 werd gebouwd en in 1536 werd erkend als ridderhofstad. In 1654 liet Johan van Reede, heer van Renswoude, het oude kasteel slopen en op de fundamenten een nieuw landhuis bouwen in Hollands-classicistische stijl, ontworpen door Ghijsbert van Vianen en Pieter van Cooten. Het kasteel bestaat uit een hoofdgebouw met een centrale toren en twee hoektorens, geflankeerd door bijgebouwen. Het geheel is omgracht en heeft een imposante voorgevel met een zichtas richting het park.

Relatie met de omgeving | Stichting van het dorp: Johan van Reede stichtte rond 1638 het dorp Renswoude, met woningen voor personeel en ambachtslieden langs de Dorpsstraat. Deze vormden de Nieuwe Buurt, nauw verbonden met het kasteel. In 1639 gaf Van Reede ook opdracht tot de bouw van de Koepelkerk, ontworpen door Jacob van Campen, als religieus centrum naast het kasteel. Rond het kasteel werd een formele tuin aangelegd, later uitgebreid met een grand canal van 900 meter. In de 19e eeuw werd het park heringericht in Engelse landschapsstijl door J.D. Zocher sr. De huizen in de Nieuwe Buurt waren vaak dienstwoningen van het kasteel, gebouwd in blokken van twee en nog steeds herkenbaar als onderdeel van het historische dorpsbeeld.

Restauratie en huidige functie | Het kasteel leed schade tijdens de Tweede Wereldoorlog. In mei 1940 werd een deel van de inboedel verplaatst naar het gemeentehuis en juist dat pand werd getroffen en door brand verwoest.  Tussen 1965 en 1976 werd het kasteel gerestaureerd. Een brand in 1985 verwoestte delen van het interieur, maar herstel volgde snel. Tegenwoordig is het kasteel eigendom van een stichting en verdeeld in acht appartementen. Het park is openbaar toegankelijk en het geheel heeft de status van Rijksmonument. Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.