De Leughte ligt midden in de zogenaamde foodvalley. Hierin werken steden als Barneveld, Veenendaal, Ede en Wageningen samen op het gebied van de toekomstige voedselproductie. Maar hoe is die foodvalley tot stand gekomen?

De Gelderse Vallei heeft zich in de loop van de twintigste en eenentwintigste eeuw ontwikkeld van een overwegend agrarische regio tot een internationaal innovatie-ecosysteem dat tegenwoordig bekendstaat als FoodValley. Deze ontwikkeling is het resultaat van een langdurig samenspel tussen landbouwpraktijk, kennisontwikkeling (Wageningen Universiteit), ondernemerschap en overheidsbeleid.

Van oudsher was de Gelderse Vallei een vruchtbaar landbouwgebied, met name gericht op veehouderij en later ook intensieve pluimvee- en varkenshouderij. De zandgronden en ontginningsgeschiedenis maakten het gebied geschikt voor landbouw, waardoor zich een sterke agrarische cultuur en economische basis vormde. In deze periode was de regio vooral productief en lokaal tot nationaal georiënteerd, met weinig internationale uitstraling.

Een beslissende impuls kwam in de tweede helft van de twintigste eeuw door de groei en professionalisering van de Landbouwhogeschool Wageningen, die later uitgroeide tot Wageningen University & Research. Wageningen ontwikkelde zich tot hét kenniscentrum voor landbouw, voeding en leefomgeving in Nederland, met een steeds grotere internationale reputatie. De nauwe relatie tussen wetenschappelijk onderzoek en de agrarische praktijk in de omliggende regio zorgde ervoor dat nieuwe inzichten snel konden worden toegepast in bedrijven en productieketens. Hierdoor verschoof het zwaartepunt van de regio geleidelijk van alleen productie naar kennisgedreven ontwikkeling.

De Universiteit van Wageningen is aanjager van de Foodvalley | Allard Bijlsma.

Vanaf de jaren negentig begon zich in en rond de Gelderse Vallei een duidelijke clustering van agro- en foodbedrijven af te tekenen. Bedrijven op het gebied van diervoeding, ingrediënten, voedselverwerking, veredeling en technologie vestigden zich in de nabijheid van Wageningen en andere kernen zoals Ede en Barneveld. De aanwezigheid van kennis, goed opgeleid personeel en bestaande agrarische netwerken maakte de regio aantrekkelijk voor zowel gevestigde bedrijven als startende ondernemingen. De regio functioneerde in deze periode feitelijk al als een foodcluster, maar zonder een gezamenlijke identiteit of strategische profilering.

Rond het midden van de jaren 2000 werd bewust gekozen voor de naam en het concept “FoodValley”, geïnspireerd op het voorbeeld van Silicon Valley. Met deze naamgeving werd ingezet op internationale herkenbaarheid en een gezamenlijke positionering van de regio als toonaangevend centrum voor innovatie in food en agrifood. De oprichting van netwerkorganisaties zoals FoodValley NL stimuleerde structurele samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijven. Daarmee verschoof de focus nadrukkelijk naar thema’s als innovatie, ondernemerschap, duurzame voedselproductie en de relatie tussen voeding en gezondheid.

In de afgelopen vijftien jaar heeft FoodValley zich verder ontwikkeld tot een breed ecosysteem waarin de gehele voedselketen vertegenwoordigd is, van primaire productie tot consument en van fundamenteel onderzoek tot marktintroductie. De regio richt zich steeds sterker op mondiale maatschappelijke vraagstukken zoals de eiwittransitie, klimaatverandering, circulaire landbouw en gezonde voeding voor een groeiende wereldbevolking. FoodValley is daarmee niet alleen een geografische aanduiding, maar ook een strategisch concept dat staat voor de overgang van een traditionele landbouwregio naar een kennisintensieve, internationaal georiënteerde innovatieregio. Alle foto's: Allard Bijlsma.